فوم وکیوم تراپی
فوم وکیوم تراپی
فوم وکیوم تراپی یکی از اجزای اصلی سیستم درمان زخم با فشار منفی (Negative Pressure Wound Therapy – NPWT) است که بین بستر زخم و سیستم مکش قرار میگیرد. ساختار متخلخل فوم به انتقال فشار منفی در سطح زخم و هدایت ترشحات به سمت سیستم جمعآوری کمک میکند.
فوم وکیوم تراپی بهتنهایی یک روش درمانی مستقل نیست و باید بهعنوان بخشی از یک سیستم NPWT و مطابق شرایط زخم، دستورالعمل سازنده و پروتکل درمانی مورد استفاده قرار گیرد.
فوم وکیوم تراپی چیست؟
فوم وکیوم تراپی یک ماده متخلخل است که در درمان با فشار منفی بهعنوان رابط میان بستر زخم و دستگاه وکیوم عمل میکند. پس از قرارگیری فوم و ایجاد یک محیط بسته و آببندیشده، دستگاه فشار منفی کنترلشدهای ایجاد میکند.
این فشار از طریق ساختار فوم به بستر زخم منتقل میشود و ترشحات نیز از محل زخم به سمت مسیر تخلیه و مخزن جمعآوری هدایت میشوند.
یک سیستم معمول NPWT شامل فوم یا ماده واسط، پوشش آببندیکننده، تیوب انتقال ترشحات، مخزن جمعآوری و پمپ ایجادکننده فشار منفی است.
نقش فوم در وکیوم تراپی زخم
فوم در سیستم NPWT چند نقش مهم دارد:
-
انتقال و توزیع فشار منفی: ساختار متخلخل فوم امکان انتقال فشار ایجادشده توسط دستگاه به بستر زخم را فراهم میکند.
-
کمک به مدیریت ترشحات: فوم به انتقال اگزودا و سایر مایعات از بستر زخم به مسیر تخلیه کمک میکند.
-
ایجاد تماس مکانیکی با بستر زخم: اعمال فشار منفی از طریق فوم میتواند نیروهای مکانیکی موردنظر در درمان با فشار منفی را ایجاد کند.
-
انطباق با شکل زخم: فومهای مورد استفاده در NPWT در بسیاری از سیستمها قابلیت شکلدهی متناسب با ابعاد و هندسه بستر زخم را دارند.
در مکانیسم اثر NPWT، تخلیه ترشحات، تثبیت محیط زخم و ایجاد تغییرات مکانیکی در بافت از جمله فرآیندهای مورد توجه هستند.
انواع فوم وکیوم تراپی
فومهای مورد استفاده در NPWT از نظر جنس، ساختار و ویژگیهای مکانیکی با یکدیگر تفاوت دارند. دو نوع رایج آنها عبارتاند از:
فوم پلییورتان
فوم پلییورتان (PU) معمولاً ساختاری سلولی باز و متخلخل دارد و یکی از فومهای متداول در سیستمهای NPWT محسوب میشود. این ساختار امکان انتقال فشار منفی و عبور ترشحات را فراهم میکند.
فوم پلیوینیل الکل
فوم پلیوینیل الکل (PVA) نیز در برخی سیستمهای NPWT مورد استفاده قرار میگیرد و از نظر ساختار و نحوه تعامل با بافت با فوم پلییورتان تفاوت دارد.
بنابراین انتخاب نوع فوم باید بر اساس وضعیت زخم، محل آناتومیک، نوع بافت، طراحی سیستم و دستورالعمل سازنده انجام شود.
تفاوت فوم مشکی و سفید وکیوم تراپی
یکی از رایجترین پرسشها هنگام انتخاب فوم، تفاوت میان فوم مشکی و فوم سفید وکیوم تراپی است.
فوم مشکی وکیوم تراپی
فوم مشکی معمولاً از پلییورتان (PU) با ساختار سلولی باز ساخته میشود. منافذ بزرگتر آن امکان انتقال فشار منفی و عبور ترشحات را فراهم میکنند.
در منابع علمی، اندازه منافذ فومهای پلییورتان مورد استفاده در NPWT معمولاً در محدوده حدود ۴۰۰ تا ۶۰۰ میکرومتر گزارش شده است. این نوع فوم تمایل بیشتری به درگیر شدن با بافت گرانولاسیون دارد و در برخی کاربردهای NPWT که تشکیل بافت گرانوله و انقباض بستر زخم اهمیت دارد، استفاده میشود.
فوم سفید وکیوم تراپی
فوم سفید معمولاً از پلیوینیل الکل (PVA) ساخته میشود و ساختاری متراکمتر با منافذ کوچکتر نسبت به فوم پلییورتان مشکی دارد.
اندازه منافذ فومهای PVA در منابع مختلف حدود ۶۰ تا ۲۷۰ میکرومتر گزارش شده است. این فوم تمایل کمتری به ورود بافت به داخل منافذ و چسبندگی به بستر زخم دارد و در برخی شرایطی که تماس ملایمتر با بافت اهمیت دارد، مورد استفاده قرار میگیرد.
فوم سفید همچنین ممکن است در برخی کاربردهای مربوط به تونلها، فضاهای باریک و نواحی دارای undermining مورد استفاده قرار گیرد.
فوم مشکی بهتر است یا فوم سفید؟
هیچکدام را نمیتوان بهطور کلی «بهتر» دانست. تفاوت در جنس، اندازه منافذ، ویژگیهای مکانیکی و نحوه تعامل با بافت باعث میشود هر نوع فوم برای شرایط خاصی مناسبتر باشد.
| ویژگی | فوم مشکی | فوم سفید |
|---|---|---|
| جنس رایج | پلییورتان (PU) | پلیوینیل الکل (PVA) |
| ساختار | سلولی باز و متخلخل | متراکمتر با منافذ کوچکتر |
| اندازه منافذ گزارششده | حدود ۴۰۰–۶۰۰ میکرومتر | حدود ۶۰–۲۷۰ میکرومتر |
| تمایل به رشد بافت داخل فوم | بیشتر | کمتر |
| چسبندگی به بستر زخم | بیشتر | کمتر |
| کاربرد کلی | انتقال فشار، تخلیه ترشحات و برخی کاربردهای مرتبط با گرانولاسیون | شرایطی که تماس ملایمتر و رشد کمتر بافت داخل فوم اهمیت دارد |
این مقایسه کلی است و ویژگی فومهای تجاری مختلف ممکن است با یکدیگر متفاوت باشد. انتخاب نهایی باید بر اساس شرایط بالینی و دستورالعمل سیستم مورد استفاده انجام شود.
فوم وکیوم تراپی برای چه زخمهایی استفاده میشود؟
فوم وکیوم تراپی در چارچوب درمان با فشار منفی برای مدیریت برخی زخمهای حاد و مزمن استفاده میشود. NPWT در شرایط مختلفی از جمله برخی زخمهای تروماتیک و جراحی، زخم پای دیابتی، زخمهای فشاری، برخی زخمهای اندام تحتانی و بعضی کاربردهای مرتبط با فلپ و گرافت مورد استفاده قرار گرفته است.
با این حال، مناسب بودن NPWT برای هر زخم به عواملی مانند وضعیت بستر زخم، خونرسانی، میزان ترشحات، وضعیت بافت و وجود ساختارهای حساس در معرض بستگی دارد.
فوم وکیوم تراپی چگونه استفاده میشود؟
در یک کاربرد معمول، ابتدا بستر زخم مطابق پروتکل درمانی آماده میشود. سپس فوم متناسب با اندازه و شکل زخم انتخاب و در محل مناسب قرار میگیرد. زخم با یک پوشش آببندیکننده پوشانده شده و مسیر تخلیه به دستگاه وکیوم متصل میشود.
با ایجاد فشار منفی، ترشحات از بستر زخم به سمت سیستم جمعآوری هدایت شده و فشار منفی از طریق فوم به سطح زخم منتقل میشود.
نوع فوم، میزان فشار منفی، دفعات تعویض و مدت استفاده باید بر اساس دستورالعمل محصول و ارزیابی کادر درمان تعیین شود.
نکات مهم هنگام انتخاب فوم وکیوم تراپی
هنگام انتخاب فوم، موارد زیر اهمیت دارند:
-
سازگاری با دستگاه و سیستم NPWT
-
جنس و ساختار فوم
-
اندازه، عمق و شکل زخم
-
میزان ترشحات
-
وضعیت بافت گرانوله
-
وجود تونل یا حفره
-
وجود بافتهای ظریف یا ساختارهای حساس
-
نیاز به لایه تماس یا محافظ
-
دستورالعمل شرکت سازنده
بنابراین، انتخاب فوم نباید صرفاً بر اساس قیمت یا ابعاد انجام شود.
موارد احتیاط در استفاده از فوم وکیوم تراپی
فوم وکیوم تراپی باید توسط کادر درمان آموزشدیده و مطابق دستورالعمل سیستم مورد استفاده قرار گیرد. NPWT برای تمام زخمها مناسب نیست و برخی شرایط نیازمند منع استفاده یا ارزیابی ویژه هستند.
از جمله موارد مهم میتوان به استئومیلیت درماننشده، بدخیمی در زخم، فیستول غیرانتریک بررسینشده، بافت نکروتیک همراه با اسکار و تماس مستقیم با عروق، اعصاب، محل آناستوموز، استخوان یا تاندون در معرض اشاره کرد. خطر خونریزی نیز از عوارض مهمی است که باید پیش از شروع درمان مورد توجه قرار گیرد.
به همین دلیل، فوم نباید مانند یک پانسمان معمولی بدون ارزیابی بالینی مورد استفاده قرار گیرد.
فوم وکیوم تراپی یا دستگاه وکیوم تراپی؟
فوم وکیوم تراپی با دستگاه وکیوم تراپی یکسان نیست.
فوم یکی از اجزای سیستم NPWT است و در تماس با بستر زخم قرار میگیرد، در حالی که دستگاه وکیوم وظیفه ایجاد و کنترل فشار منفی را بر عهده دارد.
بهطور معمول، سیستم وکیوم تراپی از چند جزء شامل فوم، پوشش آببندیکننده، تیوب، مخزن جمعآوری و دستگاه ایجادکننده فشار منفی تشکیل میشود. بنابراین عملکرد سیستم به هماهنگی صحیح میان این اجزا وابسته است.
خرید فوم وکیوم تراپی از تهران ترمیم
برای خرید فوم وکیوم تراپی بهتر است علاوه بر ابعاد و قیمت، به جنس فوم، ساختار، کاربرد، شرایط زخم و مهمتر از همه سازگاری فوم با دستگاه و سیستم وکیوم تراپی توجه شود.
در تهران ترمیم میتوانید محصولات مرتبط با وکیوم تراپی زخم را بررسی و مشخصات فومها و تجهیزات موجود را با یکدیگر مقایسه کنید. در صورت نیاز به راهنمایی برای انتخاب فوم متناسب با دستگاه یا شرایط زخم، توصیه میشود انتخاب نهایی با نظر کادر درمان انجام شود.
جمعبندی
فوم وکیوم تراپی رابط متخلخلی در سیستم درمان با فشار منفی است که به انتقال فشار منفی و مدیریت خروج ترشحات کمک میکند. فومهای پلییورتان مشکی و پلیوینیل الکل سفید از انواع رایج این محصولات هستند و به دلیل تفاوت در ساختار و نحوه تعامل با بافت، کاربردهای متفاوتی دارند.
انتخاب فوم مناسب باید بر اساس شرایط زخم، ویژگیهای فوم، طراحی سیستم NPWT و دستورالعمل سازنده انجام شود.
مشاهده فومهای وکیوم تراپی موجود در تهران ترمیم ←
مشاهده دستگاههای وکیوم تراپی در تهران ترمیم ←